این داده ها چگونه به مزرعه می روند

به گزارش ایرنا، شرایط خشکسالی در نقاط دیگر کشور نیز امروز به گونه ای است که برخی از استان ها از جمله چهارمحال و بختیاری که روزگاری به عنوان سرزمین آب ها و رودهای خروشان معروف بود امروز از بی آبی رنج می برد.

هر چند خشکسالی و کم بارشی بسیاری از استان های کشور از جمله چهارمحال و بختیاری را با مشکل روبرو کرده است اما به واسطه انجام کارهای تحقیقاتی کارشناسان مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی و استفاده از ارقام و گونه های مختلف مقاوم به خشکی تلاش شده اثرات ناشی از خشکسالی به میزان قابل توجهی کاهش یابد.

در همین ارتباط نشست تخصصی در خصوص نقش تحقیقات و ارائه آموزش های لازم به بهره برداران برای کاهش تاثیر خشکسالی با حضور بیژن حقیقتی رییس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، ابراهیم مردانی رییس اداره کل بهره برداران کشاورزی، حجت الاسلام محمد باقری رییس اداره آموزش های رسمی و فریده کریمی کارشناس اداره آموزش مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی برگزار شد.

هر چند طی 2 دهه گذشته خشکسالی های پیاپی موجب کاهش منابع آبی شده اما این امر نه تنها تولید در بخش کشاورزی را تحت تاثیر قرار نداده است بلکه براساس آمارها میزان تولید افزایش نیز داشته است.

براساس آمارهای موجود، تحقیقات کاربردی و ارتقای دانش بهره برداران میزان تولید محصولات کشاورزی با 135 میلیون تن پنج برابر تولید محصول در قبل از انقلاب است و طی 10 سال گذشته در چهارمحال و بختیاری از 1.3 به بیش 2 کیلوگرم در مترمکعب رسیده است.

از خلق دانش تا ورود به مزرعه

رییس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گفت: خلق دانش، انتقال دانش و نفوذ در عرصه و ایجاد توانمندی و در نهایت خلق ثروت و افزایش بهره وری همان راه های رسیدن به فعالیت های دانش بنیان است.

بیژن حقیقتی در این نشست افزود : وظیفه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، اجرای طرح های تحقیقاتی کاربردی و به عنوان یک بازوی علمی در کنار سازمان جهاد کشاورزی است که چالش های بخش کشاورزی در حوزه اجرا را برطرف کند.

وی یادآور شد: کنترل، گواهی و نظارت بر تولید بذر از وظایف مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری است که کشاورزان را از سمت وسوی استفاده از بذرهای خودمصرفی با عملکرد پایین به طرف استفاده از بذرهای گواهی شده برای افزایش عملکرد در سطح هکتار هدایت کرده اند.

نشست تخصصی عملیاتی کردن یافته های علمی در مزرعه

افزایش تولید در مقابل کاهش مصرف آب

سرانه سالانه تولیدات کشاورزی در چهارمحال و بختیاری امروز به ازای هر نفر 300 کیلوگرم بالاتر از میانگین کشوری است و سرجمع سالانه سالانه بیش از یک میلیون و 700 هزار تن انواع محصولات کشاورزی در این استان تولید و روانه بازار مصرف می شود.

رییس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گفت: در گذشته میزان مصرف آب در بخش کشاورزی بیش از یک میلیون مترمکعب بود اما امروز به واسطه ارائه آموزش های لازم به کشاورزان و استفاده از ارقام مقاوم به خشکی و کم آب بر میزان مصرفی آب به میزان 700 تا 800 میلیون مترمکعب کاهش یافته در حالی که عملکرد محصول افزایش یافته است.

حقیقتی با بیان اینکه یکی از وظایف مرکز تحقیقات نظارت، کنترل و ترویج استفاده از ارقام مناسب برای هر منطقه است افزود: با تلاش کارشناسان مرکز تحقیقات در بحث غلات ارقام مقاوم نسبت به خشکی به بهره برداران معرفی و مورد استفاده قرار گرفته است.

رییس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری گفت: در گذشته کشاورزان از 2 رقم بذر گندم الوند و الموت که بسیار آب بَر بودند استفاده می کردند اما در زمان حاضر ارقام جدیدی که حاصل کار محققان این مرکز است و از هسته های بذری به دست آمده استفاده می شود.

حقیقتی اضافه کرد: این ارقام بذرهای هزار خوشه هستند که در قالب پرورشی یک، 2، سه، مادری و گواهی شده در اختیار کشاورزان قرار گرفته است.

وی ادامه داد: در زمان حاضر با تلاش کارشناسان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری در زمان حاضر 6 رقم گندم جدید مقاوم به خشکی در سطح دیم و آبی به کشاورزان ارائه شده است.

به گفته حقیقتی، با انجام کارهای تحقیقاتی از سوی کارشناسان و ارائه آموزش های لازم به کشاورزان میانگین عملکرد برداشت گندم دیم طی چند سال گذشته از 300 کیلوگرم در هکتار امروز با استفاده از ارقام جدید به 2 تا سه تن در هکتار افزایش یافته است.

حقیقتی یادآور شد: بهره برداران امروز با مشاهده افزایش میزان عملکرد در واحد سطح تمایلی به استفاده از بذرهای قدیمی که بسیار آب بر بودند، نیستند و به نوعی این بذرها از رده خارج شده است.

وی گفت: ابتدا بذرهای پرورشی در مرکز تحقیقات کشت وکار شده و رقم سازگار با منطقه بین کشاورزان پیشرو توزیع می شود و سپس به صورت بذر مادری و گواهی شده با هدف تنوع بخشی به بذرهای موجود در اختیار کشاورزان قرار می گیرد.

حقیقتی گفت: بذرهای اصلاح شده مقاوم به خشکی و در زمان گلدهی و پُر کردن دانه، مقاوم به تنش آبی هستند و وزن هزار دانه آن ها پائین نمی آید.

کاهش خشکیدگی آخر فصل محصولات کشت پاییزه در چهارمحال و بختیاری

بیژن حقیقتی رییس مرکز تحقیقات کشاورزی

در چهارمحال و بختیاری 2 کشت پاییزه شامل گندم، جو و حبوبات پاییزه و کشت بهاره شامل چغندرقند، ذرت و سیب زمینی کشت می شود.

به گفته حقیقتی، آب آخر کشت پاییزه به طور معمول با کشت بهاره همزمان می شد و همین امر کاهش عملکرد در واحد سطح را به دنبال دارد.

وی ادامه داد: در همین ارتباط با استفاده از ارقام جدید مقاوم به خشکی، خشکیدگی آخر فصل که کاهش عملکرد در واحد سطح را به دنبال داشت، کاهش یافت و مشکلی برای عملکرد محصول ایجاد نمی شود.

حقیقتی در خصوص استفاده از ارقام زودرس کشت بهاره سیب زمینی یادآور شد: در گذشته برای کشت بهاره سیب زمینی از ارقام دیررس استفاده می شد اما امروز به واسطه کار تحقیقاتی انجام شده 20 رقم زودرس و میان رس به کشاورزان معرفی شده است که طول دوره رشد این محصول 70 تا 85 روز است.

وی ادامه داد: با استفاده از ارقام جدید سیب زمینی هر کشاورز به میزان 30 تا 40 روز کاهش مصرف آب دارد و در عین اینکه در مصرف آب صرفه جویی شده امنیت غذایی نیز تامین شده است.

شناسایی 65 رقم و ژنوتیپ امید بخش بادام

بررسی سازگاری و مقایسه عملکرد 65 رقم و ژنوتیپ های امید بخش دیرگل جدید داخلی بادام به منظور انتخاب ارقام تجاری و پرمحصول مناسب چهارمحال و بختیاری از اقدامات مهم انجام شده است.

وی با اشاره به بحث سرمازدگی محصولات کشاورزی چهارمحال و بختیاری گفت: 65 رقم و ژنوتیپ برتر دیر گل بادام در استان و کشور وجود دارد.

حقیقتی اضافه کرد: در زمان حاضر از بین ژنوتیپ های موجود بادام به عنوان محصولی راهبردی پنج تا ششم رقم در مرحله زایش هستند که براساس برنامه طی 2 سال آینده به باغداران معرفی می شوند.

وی با اشاره به دورگ گیری بادام گفت: یک سری ارقام محلی بادام در چهارمحال و بختیاری وجود دارد که نسبت به سرما مقاوم و در قالب ژنوتیپ امید بخش دیر گل به جامعه باغداران معرفی شده است.

معرفی سه تا چهار رقم گردو به بهره برداران

گردو یکی دیگر از محصولات راهبردی و محوری باغات در چهارمحال و بختیاری است و از مجموع حدود 45 هزار هکتار سطح باغات، هفت هزار و 600 هکتار به باغ های گردو اختصاص دارد که 6 هزار و 700 هکتار از این سطح معادل 90 درصد بارور است.

رییس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گفت: برای ارتقای کیفیت محصول گردو 29 رقم و ژنوتیپ مقاوم و محلی براساس کیفیت و سرمازدگی انتخاب شده و در حال انجام تحقیقات است.

حقیقتی ادامه داد: انتظار می رود امسال نتیجه این تحقیقات در خصوص گردو به نتیجه برسد و سه تا چهار رقم گردوی مناسب استان به بهره برداران معرفی شود.

اعتبار آموزش کافی نیست

هر سال در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی با توجه به جامعه 80 هزار نفری بهره برداران کشاورزی سالانه 30 هزار نفر روز آموزش در تخصص های مختلف از جمله دامپروری، زنبور عسل، کشت، زراعت و سایر موارد دیگر ارائه می شود.

حقیقتی در خصوص برخی حمایت ها از بهره برداران پس از آموزش گفت: این حمایت ها به اداره ها و دستگاه های اجرایی برمی گردد چون مجموعه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اعتبار و بودجه لازم را در این خصوص ندارد.

وی ادامه داد: آموزش های ارائه شده به بهره برداران با هدف ارتقای بهره وری ارائه می شود و مجموعه های وابسته از جمله جهاد و سایر بخش های اجرایی باید اعتباراتی در این خصوص در قالب تسهیلات در اختیار کشاورزان پیشرو قرار دهند.

به گفته رییس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان، بیشترین رویکرد آموزشی این مرکز در سالجاری تمرکز بر بحث خشکسالی و افزایش بهره وری در همه بخش های کشاورزی است.

وی ادامه داد: با وجود اینکه همه مسوولان و دست اندرکاران بر اهمیت و افزایش دانش بهره برداران بخش کشاورزی و تاثیر 20 تا 30 درصدی آن در ارتقای امنیت غذایی تاکید دارند، اما از لحاظ اعتباری امر آموزش حمایت نمی شود.

به گفته حقیقتی، حتی اعتباری که از سوی دستگاه اجرایی برای آموزش در نظر گرفته می شود بسیار محدود و ناچیز است.

وی اذعان داشت: همه به اهمیت آموزش واقف هستند اما اعتبارات تخصیص یافته برای آموزش بهره برداران بین 300 تا 500 میلیون ریال که رقمی بسیار ناچیز است.

ارتقای سطح دانش بهره برداران

رییس اداره آموزش بهره برداران کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری نیز گفت: پروژه های متعددی در جامعه بهره برداران کشاورزی در راستای ارتقای بهره وری اجرا می شود که بخشی از این پروژه ها مانند توسعه و رونق گلخانه ها و ارائه آموزش های تخصصی در خصوص مدیریت گلخانه ها مربوط به حوزه آموزش است.

ابراهیم مردانی افزود: در همین ارتباط جامعه بهره برداران در گروه های مختلف اعم از تشکل ها، تعاونی ها، عشایر و بهره برداران با شرکت در کلاس ها با دیدگاه های تخصصی آشنا می شوند.

وی یادآور شد: در همین ارتباط چهارمحال و بختیاری در سال 1402 رتبه سوم را در امر آموزش بهره برداران در بین 30 استان کشور کسب کرد.

رییس اداره آموزش بهره برداران کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گفت: سال گذشته 409 دوره آموزشی با مشارکت هشت هزار و 932 نفر به حجم 32 هزار و 38 نفر روز آموزش در این مرکز ارائه شده است.

وی بیشترین رویکرد آموزش های ارائه شده در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی را مدیریت منابع آب، توسعه گلخانه، کشت گیاهان دارویی، آشنایی با شیوه استفاده از سیستم های نوین آبیاری، توسعه کشت ارقام زودبازده و مقاوم به خشکی عنوان کرد.

به گفته مردانی، شرکت در دوره ها آموزشی داوطلبانه و به صورت حضوری و غیر حضوری است اما چون در بسیاری از مواقع افراد در بخش های تخصصی نیاز به دانش تخصصی دارند استقبال لازم در بین بهره برداران کشاورزی از آموزش های ارائه شده وجود دارد.

وی ادامه داد: بهره برداران در کلاس ها و دوره های آموزشی براساس نیاز در هر دوره شرکت می کنند و مهارت و دانش تخصصی را از مدرسان، پژوهشگران و متخصصان فرا می گیرند.

به گفته مردانی، در حقیقت آموزش و انتقال دانش به بهره برداران محلی با رویکرد تبادل تجارب، دانش و اطلاعات بین مدرس و بهره برداران است که حضور بهره برداران در سایت های تحقیقاتی و آشنایی آنها با اخرین یافته ها نمونه ای از این انتقال دانش است.

وی با اشاره به حضور یاوران تولید در بین جامعه بهره بردار گفت: تلاش می شود مشکل بهره برداران و تولیدکنندگان در هر شاخه ای با حضور کارشناسان و استفاده از علم و دانش آنان برطرف شود در غیر اینصورت آن مساله به عنوان یک پروژه تحقیقاتی از سوی کارشناسان بررسی و نتیجه به بهره بردار ارائه می شود.

مردانی اضافه کرد: آموزش های ارائه شده، کاربردی و به عنوان طرح های تحقیقاتی ترویجی مطرح هستند و براساس گواهینامه صادر شده امکان پرداخت تسهیلات بانکی وجود دارد این آموزش ها شامل مشاغل و حِرَف کشاورزی، بهبود مهارت های کشاورزان و بهره برداران است.

رییس اداره آموزش بهره برداران کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری گفت: بهره برداران علاقه مند به شرکت در آموزش های تخصصی می توانند از 2 طریق شامل عضویت در کانال پیام رسان ایتا و فراگیری دوره های آموزشی به صورت آنلاین و یا از طریق رابطان می توانند در دوره های آموزش مورد نظر خود شرکت کنند.

وی گروه های مخاطب را افزون بر بهره برداران شامل سربازان در پادگان ها، مددجویان زندان، زنان روستایی عنوان کرد و افزود: از آنجایی که کشاورزی ما بیشتر معیشتی است یکی از سیاست های آموزشی این مرکز توسعه و رونق مشاغل خانگی به شمار می رود و تلاش می شود آموزش های متنوعی در این خصوص به بانوان روستایی ارائه شود.

رییس اداره آموزش های مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گفت: در کنار آموزش های غیر رسمی برای ارتقای سطح بهره وری حوزه آموزش های رسمی کشاورزی یکی از رسالت های نظام مقدس جمهوری اسلامی است.

حجت الاسلام محمد باقری افزود: سالانه هزار و 300 نفر از مهارت آموزان در بخش های حوزه کشاورزی در چهارمحال وبختیاری زیر پوشش فراگیری مهارت های رسمی که منجر به دریافت دیپلم رسمی کشاورزی است قرار می گیرند.

وی در خصوص ضریب نفوذ کلام روحانیون گفت: تلاش می شود اعتماد بهره برداران به کارشناسان جلب شود چرا که این سازمان قلب تپنده بخش کشاورزی است.

باقری یادآور شد: پیشرفت هر کشور و منطقه ای در گرو وجود مراکز پشرفته علمی است و کشورهای پرقدرت و اقتصادی دنیا به بخش های تحقیقاتی و آموزشی متکی هستند.

وی برضرورت آشنایی بهره برداران با این مرکز تحقیقاتی و اهمیت نقش این مرکز در ارائه آموزش های لازم برای به روز شدن در بخش کشاورزی دانش بنیان و گذر از شیوه های سنتی که بسیار هزینه بر و پر مصرف است تاکید کرد.

تشکیل 86 کلاس آموزش

کارشناس اداره آموزش کارکنان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری گفت: سال گذشته 86 کلاس آموزشی برای چهار هزار و 219 فراگیر مرد و زن ارائه شده است.

فریده کریمی افزود: این آموزش ها به کارکنان جهاد کشاوزی، امور عشایر، تعاون روستایی، منابع طبیعی و مرکز تحقیقات ارائه می شود. وی ادامه داد: این دوره های آموزشی براساس نیازسنجی های انجام شده ارائه می شود.

به گزارش ایرنا، یک چهارم تولید ناخالص داخلی و یک پنجم اشتغال چهارمحال و بختیاری به بخش کشاورزی وابسته و از مجموع زمین های استان 250 هزار هکتار برابر 15 درصد سطح زیرکشت زمین های کشاورزی است.

هم اکنون 79 هزار بهره بردار با تولید سالانه یک میلیون و 600 هزار تن انواع محصولات کشاورزی در چهارمحال و بختیاری فعال هستند.

چهارمحال و بختیاری 12 شهرستان با بیش از یک میلیون نفر جمعیت دارد.